
เซ็กซ์ ดึกดำบรรพ์ ของบรรพชนไทย
สุจิตต์ วงษ์เทศ
ตกตะกอน
เซ็กซ์ไม่ใช่สิ่งน่ารังเกียจของศาสนาผี ซึ่งอยู่ในอำนาจเพศหญิง แต่กลับยกย่องเป็นกิจกรรมศักดิ์สิทธิ์ พยานหลักฐานต่าง ๆ เกี่ยวกับเซ็กซ์ดึกดำบรรพ์ที่พบในไทย ไม่ถูกซ่อนเร้น ไม่เป็นความลับ เซ็กซ์ ดึกดำบรรพ์ ของบรรพชนไทย เป็นหนังสือจากปลายปากกาของ สุจิตต์ วงษ์เทศ ผู้มีความโดดเด่นในการศึกษาประวัติศาสตร์ท้องถิ่น ประวัติศาสตร์สังคม และวิถีชีวิตของผู้คนรากหญ้า โดยในเล่มนี้นำเสนอเรื่องราวเกี่ยวกับ “เซ็กซ์” ในมุมมองทางมานุษยวิทยาและประวัติศาสตร์วัฒนธรรม ซึ่งเรียบเรียงขึ้นจากเอกสารประกอบกิจกรรมบอกเล่าที่เคยจัดให้กับโครงการเพศวิถีศึกษาเพื่อเยาวชน เนื้อหาและเรื่องราวในหนังสือ หนังสือเล่มนี้ชี้ให้เห็นว่าในสังคมอุษาคเนย์เมื่อราวสองพันกว่าปีมาแล้ว ผู้คนนับถือ “ศาสนาผี” ซึ่งให้ความสำคัญกับเพศหญิงในฐานะผู้นำพิธีกรรมและความอุดมสมบูรณ์ เรื่องเพศจึงไม่ใช่เรื่องน่ารังเกียจหรือต้องปิดบังซ่อนเร้น หากแต่เป็นกิจกรรมอันศักดิ์สิทธิ์ที่เชื่อมโยงกับธรรมชาติและชีวิตความเป็นอยู่ หลักฐานทางโบราณคดีและวัฒนธรรมต่าง ๆ ที่ค้นพบในประเทศไทยสะท้อนเรื่องเหล่านี้อย่างเปิดเผย จนกระทั่งเมื่อมีการเปลี่ยนแปลงทางความเชื่อ ทั้งการรับเอาศาสนาพราหมณ์-พุทธเข้ามา และต่อมาคือการรับวัฒนธรรมแบบยุควิกตอเรียนจากตะวันตก อำนาจและความสำคัญจึงค่อย ๆ เปลี่ยนมือจากผู้หญิงไปยังผู้ชาย ขณะที่เรื่องเพศถูกทำให้กลายเป็นเรื่องต้องห้าม ความลับ และสิ่งสกปรกในเวลาต่อมา ความเห็นหลังอ่าน งานเขียนของสุจิตต์ วงษ์เทศ มักจะอ่านง่าย เข้าใจไม่ยาก และช่วยเปิดมุมมองนอกเหนือจากประวัติศาสตร์กระแสหลัก หนังสือเล่มนี้ทำให้เราเห็นว่า “วิถี กิน ขี้ ปี้ นอน” ซึ่งเป็นเรื่องสามัญธรรมดาของมนุษย์ แท้จริงแล้วมีมิติทางประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมรองรับ การทำความเข้าใจเรื่องเพศในอดีตผ่านหนังสือเล่มนี้ จึงไม่ใช่เรื่องของการชวนคิดเรื่องล่อแหลม แต่เป็นการชวนตั้งคำถามต่อชุดศีลธรรมและวัฒนธรรมที่เราคุ้นชินในปัจจุบัน ว่าสิ่งใดคือรากเหง้าดั้งเดิม และสิ่งใดเพิ่งถูกประกอบสร้างขึ้นใหม่ในภายหลัง เป็นการอ่านที่ทั้งได้ความรู้ สนุกสนาน และกระตุ้นให้เกิดความอยากค้นคว้าต่อยอดในเรื่องประวัติศาสตร์สังคมไทยยิ่งขึ้น สำนักพิมพ์: นาตาแฮก ฉบับที่อ่าน: พิมพ์ครั้งแรก มิถุนายน พ.ศ. 2560 ราคา: 200 บาท วันที่อ่านจบ: 25 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2561