ตามรอยสมเด็จพระนเรศวรมหาราช

ตกตะกอน

ดอกผลจากการเดินทางเพื่อไขข้อสงสัยในการสร้างภาพยนตร์ ได้กลายมาเป็นหนังสือเล่มนี้ ซึ่งทำให้เราสามารถมองเห็นภาพแห่งประวัติศาสตร์ในมิติที่ใกล้เคียงกับความเป็นจริงครั้งอดีตมากที่สุด ตามรอยสมเด็จพระนเรศวรมหาราช ไม่ใช่ตำราประวัติศาสตร์ที่เต็มไปด้วยข้อความแห้งแล้ง แต่เป็นบันทึกการเดินทางและการค้นคว้าอย่างเจาะลึกของ หม่อมเจ้าชาตรีเฉลิม ยุคล หรือ “ท่านมุ้ย” ในภารกิจตามรอยพระราชประวัติของสมเด็จพระนเรศวรมหาราช เพื่อนำมาเป็นข้อมูลพื้นฐานสำคัญในการสร้างภาพยนตร์มหากาพย์เรื่อง “ตำนานสมเด็จพระนเรศวรมหาราช” เรื่องราวและเนื้อหาในหนังสือ จุดเริ่มต้นของหนังสือเล่มนี้มาจากความสงสัยใคร่รู้ในรายละเอียดปลีกย่อยของเหตุการณ์ทางประวัติศาสตร์ที่เราคุ้นเคยกันดีจากในแบบเรียน เช่น พระองค์ทรงข้ามแม่น้ำสะโตงอย่างไรและตรงจุดไหน ลักษณะการตีไก่เดิมพันระหว่างอยุธยากับหงสาวดีเป็นแบบใด และข้อสงสัยอื่น ๆ อีกมากมายที่ไม่มีคำตอบตายตัวในตำรา เพื่อคลี่คลายข้อกังขาเหล่านี้ ท่านมุ้ยทรงเลือกใช้วิธีเดินทางลงพื้นที่จริงทั้งในประเทศไทยและข้ามฝั่งไปยังประเทศพม่า ตรวจสอบสภาพภูมิประเทศ เปรียบเทียบกับภาพถ่ายทางอากาศ ศึกษาเอกสารพงศาวดารจากหลากหลายฝ่าย ทั้งฝั่งไทย พม่า และบันทึกของชาวตะวันตก รวมถึงการสืบค้นข้อมูลเชิงวัฒนธรรมรอบด้าน การนำหลักฐานเหล่านี้มาเทียบเคียงกันทำให้เห็นจุดที่สอดคล้อง ขัดแย้ง หรือแม้แต่การ “เกทับกัน” ของบันทึกแต่ละฉบับ ซึ่งสะท้อนสัจธรรมที่ว่า “ประวัติศาสตร์อยู่ที่ใครเป็นผู้เขียน” ได้อย่างชัดเจน ความเห็นหลังอ่าน หนังสือเล่มนี้เปิดมุมมองใหม่ให้กับการศึกษาประวัติศาสตร์ ทำให้เราเข้าใจกระบวนการทำงานเบื้องหลังการสร้างภาพยนตร์ฟอร์มยักษ์ที่ต้องอาศัยทั้งหลักฐานทางโบราณคดี การวิเคราะห์ภูมิประเทศ และจินตนาการบนพื้นฐานความเป็นจริง แม้ผลงานภาพยนตร์และแนวทางการตีความของท่านมุ้ยจะเคย มีทั้งกระแสชื่นชมและเสียงวิพากษ์วิจารณ์จากแวดวงนักประวัติศาสตร์ แต่หนังสือเล่มนี้ได้ทำหน้าที่แสดงให้เห็นถึงความทุ่มเทและการค้นคว้าอย่างจริงจัง  และนี่คือความสนุกที่แท้จริงของการเรียนประวัติศาสตร์ เพราะในเมื่อพวกเราไม่ได้เป็นผู้ร่วมสมัยในเหตุการณ์ การอ่านและการศึกษาเรื่องราวในอดีตจึงเปิดพื้นที่ให้เราได้คิด วิเคราะห์ ตั้งคำถาม และสนุกไปกับการแสวงหาความจริง โดยไม่มีใครผิดหรือถูกอย่างเบ็ดเสร็จเด็ดขาด สำนักพิมพ์: แพรวสำนักพิมพ์ ฉบับที่อ่าน: พิมพ์ครั้งที่ 3 มกราคม พ.ศ. 2550 ราคา: 385 บาท วันที่ซื้อ: 31 กรกฎาคม พ.ศ. 2551