สุนทรภู่ ครูเสภาและทะเลอันดามัน

ตกตะกอน

สุนทรภู่ ครูเสภาและทะเลอันดามัน ผลงานการรวบรวมและบรรณาธิการโดย สุจิตต์ วงษ์เทศ เป็นหนังสือที่รวบรวมบทความ เกร็ดประวัติศาสตร์ และบทเสภาผลงานชิ้นสำคัญของพระสุนทรโวหาร (ภู่) บรมครูกวีแห่งกรุงรัตนโกสินทร์ นำเสนอผ่านมุมมองการวิเคราะห์ทางประวัติศาสตร์และวรรณคดีที่ช่วยเปิดโลกทัศน์ใหม่ให้กับผู้อ่าน  เรื่องราวและเนื้อหาในหนังสือ เนื้อหาภายในเล่มแบ่งออกเป็นประเด็นสำคัญที่น่าสนใจเกี่ยวกับชีวิตและผลงานของสุนทรภู่ ดังนี้: สุนทรภู่ : ลูกผู้ชายลายมือนั่นคือยศ บันทึกเรื่องราวชีวิตของสุนทรภู่ในแต่ละช่วงวัย ทั้งการเกิดที่วังหลัง เติบโตในวังหลวง บวชเรียนที่วัดหลวง และช่วงบั้นปลายชีวิต พร้อมข้อสันนิษฐานเกี่ยวกับชาติกำเนิดและบทบาทการเป็นนักเลงกลอน เสภา : เพลงขับของชาวบ้าน เล่าถึงวิวัฒนาการของการขับเสภาจากอดีตสู่การขับประกอบปี่พาทย์ และบทบาทของสุนทรภู่ในฐานะ "ครูเสภา" ผู้แต่งเสภาเรื่อง ขุนช้างขุนแผน ตอนกำเนิดพลายงาม (ในสมัยรัชกาลที่ 2) และ เสภาเรื่องพระราชพงศาวดาร (ในสมัยรัชกาลที่ 4) ซึ่งมีการนำบทเสภาต้นฉบับมาตีพิมพ์ และถอดรหัสความรู้สึกนึกคิดของผู้แต่งที่สะท้อนผ่านตัวละคร ฉากในพระอภัยมณี ณ ทะเลอันดามัน บทความวิเคราะห์ที่เสนอหลักฐานและมุมมองใหม่ว่า ฉากการเดินทางในวรรณคดีเรื่อง พระอภัยมณี นั้นไม่ได้เกิดขึ้นในอ่าวไทย (เช่น ความเชื่อเรื่องเกาะเสม็ดคือเกาะแก้วพิศดาร) แต่แท้จริงแล้วอยู่แถบทะเลอันดามัน อ่าวเบงกอล มหาสุมทรอินเดีย ไปจนถึงอินโดนีเซียและศรีลังกา พร้อมข้อสังเกตเรื่องที่มาของ "ปี่" อาวุธประจำตัวพระเอกที่ได้รับอิทธิพลจากครูดนตรีคนสำคัญ ความเห็นหลังอ่าน หนังสือเล่มนี้เป็นงานศึกษาเกร็ดประวัติศาสตร์และวรรณคดีที่อ่านสนุกและลับสมองได้เป็นอย่างดี การนำเสนอข้อมูลเชิงวิเคราะห์ของ สุจิตต์ วงษ์เทศ ช่วยให้เราได้เห็นภาพของสุนทรภู่ในมิติที่กว้างขึ้น มากกว่าแค่กวีผู้แต่งกลอนหวานซึ้ง แต่เป็นปัญญาชนที่มีความผูกพันกับวิถีชีวิตชาวบ้าน ดนตรี และประวัติศาสตร์ เหมาะสำหรับผู้ที่ชื่นชอบการอ่านวรรณคดีไทยและต้องการมองหาหลักฐานมุมมองใหม่ ๆ เพื่อทบทวนความเชื่อเดิม ๆ  บรรณาธิการ: สุจิตต์ วงษ์เทศ สำนักพิมพ์: มติชน ฉบับที่อ่าน: พิมพ์รวมเล่มครั้งแรก มิถุนายน พ.ศ. 2538 ราคา: 120 บาท วันที่ซื้อ: 14 พฤษภาคม พ.ศ. 2538