
ปลาย่าง
โอกูม่า ฮิเดโอ (Oguma Hideo)
แปลโดย มนตรี อุมะวิชนี
ตกตะกอน
ปลาย่าง เป็นนิทานเรื่องสั้นสองภาษา (หน้าซ้ายภาษาญี่ปุ่น หน้าขวาภาษาไทย) ผลงานระดับชิ้นเอกของ โอกูม่า ฮิเดโอ กวีและนักเขียนชาวญี่ปุ่นผู้ล่วงลับ ซึ่งสะท้อนปรัชญาชีวิตอันลึกซึ้งผ่านเรื่องราวเรียบง่ายแต่บาดลึก เรื่องราวและเนื้อหาในหนังสือ เรื่องราวเริ่มต้นจากปลาแมคเคอเรลตัวหนึ่งที่ถูกจับขึ้นมาจากท้องทะเล ถูกนำมาวางขาย และกำลังจะถูกปรุงเป็น “ปลาย่าง” อาหารมื้อค่ำสำหรับครอบครัว ทว่าแม้จะอยู่บนเตาย่างและกำลังสูญเสียสภาพร่างกายไปทีละส่วน เจ้าปลาย่างกลับมีความปรารถนาสูงสุดเพียงอย่างเดียวคือ “การได้กลับบ้าน” ที่ท้องทะเลอันเป็นที่รัก การเดินทางกลับบ้านของปลาย่างจึงเริ่มต้นขึ้น มันยอมแลกเนื้อหนังและชิ้นส่วนร่างกายของตนเองเพื่อแลกกับการขอความช่วยเหลือจากสัตว์ตัวอื่น ๆ เช่น แมว เพื่อให้พาเดินทางกลับสู่ทะเล แม้ร่างกายจะค่อย ๆ สลายกลายเป็นเพียงก้างปลาทีละน้อยผ่านการช่วยเหลือที่มีสิ่งแลกเปลี่ยนบ้าง ความจริงใจบ้าง แต่มันก็ไม่เคยล้มเลิกความตั้งใจ จนกระทั่งเดินทางมาถึงชายหาดสูดกลิ่นอายทะเล และปล่อยให้ซากก้างปลาชิ้นสุดท้ายหลอมรวมกลับคืนสู่ท้องทะเลสมใจปรารถนา เบื้องหลังงานเขียนชิ้นนี้ โอกูม่า ฮิเดโอ เขียนขึ้นเมื่อมีอายุเพียง 22 ปี สะท้อนชีวิตอันยากลำบากและการต่อสู้ดิ้นรนท่ามกลางความทุกข์ยากจนถึงวาระสุดท้ายของชีวิต ขณะที่สำนวนแปลภาษาไทยเป็นผลงานของ ดร.มนตรี อุมะวิชนี กวีผู้ยิ่งใหญ่แห่งยุค ความเห็นหลังอ่าน นิทานเล่มบาง ๆ ที่อ่านจบได้ในเวลาไม่นานเล่มนี้ แฝงไปด้วยปรัชญาการดำเนินชีวิตแบบญี่ปุ่นอย่างเข้มข้น ทั้งความเด็ดเดี่ยว มุ่งมั่น และความยึดมั่นในปณิธานแบบวิญญาณซามูไร คล้ายกับที่เรามักพบเห็นได้บ่อยในวรรณกรรมหรือภาพยนตร์ญี่ปุ่นหลายเรื่อง การยอมสูญเสียทุกสิ่งแม้กระทั่งร่างกาย เพื่อให้บรรลุเป้าหมายสูงสุดของชีวิต คือความหมายอันทรงพลังที่ซ่อนอยู่ภายใต้นิทานเรื่องสั้นเรื่องนี้ เป็นหนังสือเล่มเล็ก ๆ ที่อ่านแล้วทิ้ง ร่องรอยความคิดให้ขบคิดต่อได้อย่างยาวนาน ภาพปกและภาพประกอบ: เกียรติศักดิ์ ผิวขาว สำนักพิมพ์: เรือนปัญญา ฉบับที่อ่าน: พิมพ์ครั้งที่ 1 กรกฎาคม พ.ศ. 2551 ราคา: 50 บาท