
พุทธประวัติจากสังเวชนียสถาน
ไพโรจน์ คุ้มไพโรจน์
ตกตะกอน
พุทธประวัติจากสังเวชนียสถาน เป็นหนังสือเก่าแก่ที่อยู่คู่บ้านมานาน อ่านด้วยความตั้งใจแรกเริ่มว่าจะอ่านเป็นสารคดีท่องเที่ยว ทว่าด้วยความที่สลับอ่านกับหนังสือประเภทอื่น ทำให้การเดินทางไปพร้อมกับตัวหนังสือเล่มนี้ดำเนินไปอย่างค่อยเป็นค่อยไป เรื่องราวและเนื้อหาในหนังสือ หนังสือเล่มนี้ร้อยเรียงเรื่องราวพุทธประวัติเข้ากับสถานที่จริง โดยเล่าเรื่องตามลำดับเหตุการณ์สำคัญในพระพุทธศาสนา เริ่มตั้งแต่ ลุมพินี (สถานที่ประสูติ) พุทธคยา (สถานที่ตรัสรู้) สารนาถ (สถานที่แสดงปฐมเทศนา) ไล่เรียงเรื่อยไปจนถึง กุสินารา (สถานที่ปรินิพพาน) รวมถึงกล่าวถึงสถานที่จำพรรษาตลอด 45 พรรษาของพระพุทธองค์ แม้ว่าการเดินทางจริงในภูมิประเทศปัจจุบันจะไม่สามารถเดินทางเรียงลำดับตามพุทธประวัติได้อย่างเป๊ะ ๆ เนื่องจากเส้นทางและระยะทางที่ไม่เอื้ออำนวย แต่ผู้เขียนใช้วิธีเล่าเหตุการณ์พุทธประวัติในช่วงเวลานั้น ๆ ควบคู่ไปกับการบรรยายสภาพสังเวชนียสถาน พร้อมสอดแทรกประวัติศาสตร์การสร้างและการบูรณาสถานที่ต่าง ๆ ปิดท้ายด้วยเรื่องราวของพระสถูปเจดีย์ 8 แห่ง รวมถึงถ้ำอชัญตาและถ้ำเอลโลร่า ในเล่มมีภาพประกอบเป็นภาพถ่ายขาวดำ ซึ่งสะท้อนให้เห็นภาพของสถานที่ต่าง ๆ เมื่อกว่าสี่สิบปีก่อน ทำให้ผู้อ่านในยุคหลังได้เห็นการเปลี่ยนแปลงทั้งในแง่ภูมิทัศน์ สถาปัตยกรรม และความสะดวกสบายในการเดินทางที่แตกต่างไปจากยุคปัจจุบันอย่างสิ้นเชิง ความเห็นหลังอ่าน การได้อ่านหนังสือเล่มนี้เปรียบเสมือนการทบทวนพุทธประวัติที่เคยร่ำเรียนมาตั้งแต่เด็กไปในตัว การผสมผสานระหว่างเรื่องเล่าทางศาสนาและบันทึกการเดินทางทำให้เนื้อหาไม่น่าเบื่อ สิ่งที่ได้รับจากการอ่านหนังสือเล่มนี้ ไม่ใช่แค่เรื่องราวทางประวัติศาสตร์หรือพุทธศาสนา แต่คือแรงบันดาลใจที่อยากจะออกเดินทางไปสักการะสังเวชนียสถานด้วยตนเองสักครั้งในชีวิต การอ่านสารคดีท่องเที่ยวเก่า ๆ แบบนี้ยังช่วยให้เรามองเห็นร่องรอยของกาลเวลา ทั้งอดีตที่ถูกบันทึกไว้ในหน้ากระดาษ ปัจจุบันที่เปลี่ยนแปลงไป และอนาคตที่รอให้เราเป็นผู้กำหนดว่าจะพาตัวเองก้าวไป ถึงจุดหมายนั้นเมื่อไหร่ สำนักพิมพ์: องค์การค้าของคุรุสภา ฉบับที่อ่าน: พิมพ์ครั้งที่ 1 สิงหาคม พ.ศ. 2522 ราคา: 34 บาท วันที่ซื้อ: ไม่ระบุ