พระนครควรชม ฉบับเที่ยวไปให้ไกล ใกล้เกลือกินด่าง

ตกตะกอน

การรู้จักบ้านเมืองอื่นในยุคไร้พรมแดนเป็นสิ่งจำเป็น ขณะการส่องกระจกมองตนเพื่อรู้จักให้มากขึ้น ก็จำเป็นไม่แพ้กัน พระนครควรชม เป็นหนังสือสารคดีนำชมเกาะรัตนโกสินทร์ที่ไม่ได้เป็นเพียงคู่มือท่องเที่ยวทั่วไป แต่เกิดจากการผสมผสานระหว่างการค้นคว้าเอกสาร การสอบถามผู้รู้ และการลงพื้นที่จริงของผู้เขียน เพื่อพาผู้อ่านย้อนเวลากลับไปสำรวจเรื่องราวรอบตัวเกาะรัตนโกสินทร์ชั้นใน อันเปรียบเสมือนเรือนยอดของหัวแหวนแห่งราชธานี เนื้อหาและรูปแบบการนำเสนอ หนังสือเล่มนี้รวบรวมจากบทความที่เคยตีพิมพ์ในหนังสือพิมพ์ ก่อนจะนำมาปรับ ปรุงและรวมเล่มในปี พ.ศ. 2538 ขอบเขตเนื้อหาหลักจะจำกัดพื้นที่อยู่ภายในบริเวณ “คลองคูเมืองเดิม” โดยเริ่มเดินทางจากวังหลวง วังหน้า เวียนขวาผ่านวัดบวรนิเวศราชวรวิหาร วัดสุทัศนเทพวราราม เรื่อยลงมายังวังบูรพา พาหุรัด และสิ้นสุดที่บริเวณสะพานพุทธ  กลวิธีการเขียนของผู้เขียนให้ความรู้สึกเหมือนการเดินเท้าไปคุยไป เล่าเรื่องราวความเป็นมาของสถานที่และบุคคลสำคัญ ผสมผสานเกร็ดความรู้ทางสถาปัตยกรรม ประวัติศาสตร์ชุมชน และเรื่องเล่าเชิง “พงศาวดารกระซิบ” ที่ทำให้การอ่านมีความเพลิดเพลิน ไม่รู้สึกอึดอัดกับความหนักหน่วงทางวิชาการจนเกินไป ขณะเดียวกันก็ยังมีบรรณานุกรมท้ายเล่มเผื่อให้ผู้อ่านที่สนใจสามารถตามไปศึกษาค้นคว้าต่อในเชิงลึกได้ ความเห็นหลังอ่าน เสน่ห์อย่างหนึ่งของการอ่านหนังสือเล่มนี้ในปัจจุบัน คือการได้เห็นร่องรอยของกาลเวลา เนื่องจากสถานที่หลายแห่งในหนังสือได้มีการปรับปรุงและเปลี่ยนแปลงไปตามยุคสมัย การอ่านจึงชวนให้นึกภาพตามเปรียบเทียบระหว่างอดีตกับปัจจุบัน หนังสือท่องเที่ยวลักษณะนี้จึงทำหน้าที่ได้มากกว่าการเป็นแค่ลายแทงนำทาง แต่มันคือบันทึกประวัติศาสตร์หน้าหนึ่งที่ช่วยให้การเดินย่ำไปบนพื้นที่จริงมีความหมายและสนุกสนานยิ่งขึ้น ดังที่ผู้เขียนและผู้อ่านต่างตระหนักว่า การศึกษาประวัติศาสตร์ไม่จำเป็นต้องเชื่อตามทุกตัวอักษรทันที แต่เป็นการเปิดพื้นที่ให้เราได้เรียนรู้ ต่อยอด และทำความเข้าใจอดีต เพื่อให้การเดินทางท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมมีทั้งสาระและความเพลิดเพลินควบคู่กันไป สำนักพิมพ์: ผู้จัดการ ฉบับที่อ่าน: พิมพ์ครั้งแรก พฤศจิกายน พ.ศ. 2538 ราคา: 150 บาท วันที่ซื้อ: 29 มีนาคม พ.ศ. 2541