Time Shelter หลุมหลบเวลา

ชายคนหนึ่งชื่อเกาส์ตีนเปิด "คลินิกแห่งอดีต" ขึ้นที่เมืองซูริก แต่ละชั้นของอาคารถูกจัดให้เป็นทศวรรษหนึ่ง ครบทั้งเฟอร์นิเจอร์ เพลง กลิ่น และบรรยากาศ เขามีความเชื่อหนึ่ง สมมติว่าถ้าในหัวของผู้ป่วยตอนนี้คือปี 1965 โลกรอบตัวเขาก็ควรเป็นปี 1965 ด้วย เพื่อให้ความจำคนนั้นๆกลับมาได้ดีขึ้น ผู้เล่าเรื่องเข้ามาเป็นคนเก็บรวบรวมอดีตให้คลินิกแห่งนี้ — แล้วคลินิกก็ได้ผลเกินคาด จนแนวคิดนี้เริ่มขยายออกไปนอกกำแพงคลินิก

นวนิยายของนักเขียนชาวบัลแกเรีย คว้า The International Booker Prize 2023 จุดที่ทำให้เล่มนี้ต่างจากนิยายว่าด้วยความทรงจำทั่วไป คือการเปลี่ยนสเกล กอสโปดินอฟเริ่มจากคลินิกที่รักษาคนไข้ทีละคน แล้วค่อย ๆ ขยายคำถามเดียวกันออกไปจนถึงระดับทวีป โดยใช้โรคความจำเสื่อมของบุคคลเป็นแบบจำลองของสังคมที่จำอดีตตัวเองไม่ได้ งานจึงต้องคุมหลายอย่างพร้อมกัน — ความแม่นของประวัติศาสตร์ยุโรปศตวรรษที่ 20, ระยะห่างกับตัวละครที่ไม่ใกล้และไม่ไกลเกินไป, และโทนเรื่องที่ต้องไม่พังกลางทาง

- ความทรงจำในฐานะที่หลบภัย - ความจำเสื่อมระดับบุคคลกับระดับสังคม — คนที่จำอดีตตัวเองไม่ได้เปราะบางแค่ไหน สังคมที่จำอดีตตัวเองผิดไป จะเปราะบางขนาดไหนกัน

นักอ่านที่สนใจเรื่องเกี่ยวกับความทรงจำและประวัติศาสตร์ เป็นหนังสือที่ต้องคิดตามระหว่างการอ่าน และมีประเด็นให้ต้องขบคิดระหว่างและหลังจากอ่านจบ