มังกรเซน

ตกตะกอน

มังกรเซน เป็นหนังสือที่ชวนให้ทำความความเข้าใจเกี่ยวกับ “เซน” ซึ่งหลายคนมักเข้าใจว่าเป็นพุทธวิถีแบบญี่ปุ่นแท้ ๆ แต่แท้จริงแล้วรากเหง้าและจุดกำเนิดนั้นย้อนลึกไปไกลกว่านั้น หนังสือเล่มนี้จึงทำหน้าที่คล้ายสะพานพาผู้อำนวยย้อนเวลากลับไปสำรวจประวัติศาสตร์และแก่นแท้ของเซน เรื่องราวและเนื้อหาในหนังสือ หนังสือรวบรวมประวัติศาสตร์และแนวคิดของอาจารย์เซนระดับ “มังกร” ในตำนาน เริ่มตั้งแต่พระโพธิธรรมผู้เป็นปฐมาจารย์ในยุคแรก ไล่เรียงมาสู่อาจารย์เซนในยุคกลางของจีน เช่น ซึโถวซีเฉียน, หม่าจู้เต้าอี้, ไป่จ้างหวยไห่, หนานเฉียนผู่เหยียน และเจ้าโจว ไปจนถึงการเดินทางข้ามไปรุ่งเรืองและหยั่งรากลึกในญี่ปุ่นผ่านอาจารย์เซนอย่าง เอไซ และโดเก้น เนื้อหาไม่ได้มีเพียงประวัติศาสตร์และหลักปรัชญาที่เคร่งเครียด แต่ยังร้อยเรียงสลับด้วยนิทานธรรม ปริศนาธรรม และเรื่องราวชีวิตของเหล่าอาจารย์เซนที่มีทั้งความเรียบง่ายและเปี่ยมด้วยสีสัน เพื่อสะท้อนให้เห็นวิถีการฝึกจิตและการตื่นรู้ในรูปแบบต่าง ๆ ความเห็นหลังอ่าน สิ่งหนึ่งที่สะดุดใจตั้งแต่เริ่มอ่านคือความเข้าใจที่ว่า เซนไม่ใช่พุทธแบบญี่ปุ่นดั้งเดิม แต่มีวิวัฒนาการและการเดินทางที่น่าสนใจมาก เมื่ออ่านจบแล้ว หากถามว่าเข้าใจเซนอย่างถ่องแท้หรือยัง คำตอบคืออาจจะยังไม่ทั้งหมด เพราะเซนไม่ใช่สิ่งที่ต้องใช้สมองพยายามทำความเข้าใจด้วยตรรกะ แต่มันคือประสบการณ์และการลงมือปฏิบัติ เมื่อถึงเวลาและวาระที่จิตพร้อม ความเข้าใจนั้นจะเกิดขึ้นได้ด้วยตัวเอง สิ่งที่ได้เรียนรู้จากหนังสือเล่มนี้จึงไม่ใช่สูตรสำเร็จตายตัว แต่เป็นการเตือนให้เราหกลับมาตระหนักรู้และมีสติอยู่กับ *“ปัจจุบันขณะ”* หนังสือเล่มนี้อาจจะอ่านง่ายในแง่สำนวนภาษา แต่ก็ลึกซึ้งจนต้องค่อย ๆ คิดตาม ทว่าท้ายที่สุดแล้ว แม้จะจับประเด็นได้เพียงน้อยนิด ก็ถือว่าได้เปิดประตูทำความรู้จักกับโลกของเซนและทำให้ใจที่ร้อนรุ่มในยุค “เท่าไรก็ไม่พอ” เย็นลงได้บ้าง สำนักพิมพ์: 113 ฉบับที่อ่าน: พิมพ์ครั้งแรก ตุลาคม 2552 ราคา: 235 บาท วันที่ซื้อ: 1 พฤศจิกายน พ.ศ. 2554