สุดสงวน

ตกตะกอน

สุดสงวน เป็นรวมบทกลอนของ ประยอม ซองทอง (1 มกราคม พ.ศ. 2477 - 10 ธันวาคม พ.ศ. 2564) กวีผู้เป็นที่รู้จักในแวดวงวรรณศิลป์ และอดีตนายกสมาคมนักกลอนแห่งประเทศไทย ชื่อของท่านเป็นชื่อที่คุ้นเคยสำหรับผู้ติดตามเวทีสักวาและข่าวคราวในวงการกวีมาโดยตลอด   หนังสือฉบับสำนักพิมพ์ต้นอ้อเล่มนี้จัดพิมพ์ห่างจากฉบับรวมเล่มครั้งแรกเกือบ 20 ปี การกลับมาตีพิมพ์อีกครั้งจึงน่าจะเป็นเครื่องยืนยันถึงคุณค่าของงาน และเมื่อได้อ่านก็พบว่าเป็นเช่นนั้นจริง เนื้อหาและลักษณะของบทกลอน บทกลอนในเล่มประพันธ์ขึ้นในช่วง พ.ศ. 2500–2531 ถ่ายทอดทั้งเรื่องชีวิต สังคม ความรู้สึก และบรรยากาศของแต่ละยุคสมัยผ่านภาษากลอนที่ละเมียดละไม  โดยในคำนำ ผู้เขียนกล่าวถึงคุณสมบัติของร้อยกรองที่ดีไว้ว่า ควรถูกต้องตามฉันทลักษณ์ มีใจความโดดเด่น ใช้ถ้อยคำประณีตเหมาะกับเนื้อหาและอารมณ์ รวมถึงมีสำนวนโวหารที่ลึกซึ้งกินใจ ซึ่งเป็นคุณสมบัติที่ปรากฏอยู่ในบทกลอนตลอดทั้งเล่ม  อุชเชนี ผู้เขียน กราวพากย์ เคยกล่าวถึงกลอนของประยอม ซองทองว่าเป็นกลอนตามแบบฉบับสุนทรภู่ มีความ “นุ่มสนิทเหมือนละมุมเมฆที่ล่องรื่นกลางแรงลม” ซึ่งเป็นคำอธิบายที่เห็นภาพและเหมาะกับงานชุดนี้อย่างยิ่ง  ภาคผนวกท้ายเล่มยังรวบรวมบทบันทึกรายการวิทยุ ว.ป.ถ. 1 ที่กล่าวถึงงานของประยอม ซองทอง บทสัมภาษณ์จากนิตยสาร แพรว บทกลอนแปลเป็นภาษาอังกฤษ 2 เรื่อง และภาษาจีน 1 เรื่อง รวมทั้งประวัติผู้เขียนไว้อย่างครบถ้วน ความเห็นหลังอ่าน สิ่งที่น่าประทับใจที่สุดคือความไพเราะของกลอนที่มีความถูกต้องตามแบบแผน แต่ไม่แข็งหรือห่างไกลจากผู้อ่าน ถ้อยคำมีจังหวะ มีชีวิต และถ่ายทอดอารมณ์ได้อย่างเป็นธรรมชาติ บทกลอนใน สุดสงวน ไม่ได้มีเพียงความงามทางภาษา หากยังบันทึกภาพของผู้คน สังคม และความรู้สึกในห้วงเวลาต่าง ๆ ไว้ด้วย จึงอ่านได้ทั้งเพื่อความรื่นรมย์และเพื่อสัมผัสมุมมองของกวีที่มีต่อโลก แม้เวลาจะผ่านไปนานเพียงใด ความละเมียดละไมของบทกวียังคงมีคุณค่าอยู่เสมอ งานของประยอม ซองทองจึงเป็นอีกเล่มที่เหมาะสำหรับคนรักกลอนไทย และผู้อ่านที่อยากพักจากงานเขียนเร่งรีบ เพื่อค่อย ๆ ลอยไปตามครรลองของถ้อยคำงาม ๆ สำนักพิมพ์: ต้นอ้อ ฉบับที่อ่าน: พิมพ์ครั้งที่ 1 พ.ศ. 2532 ราคา: 70 บาท